شما اینجا هستید: خانه مطالب علميروزه ماه مبارک رمضان

روزه ماه مبارک رمضان

مقدمه:

 هر ساله در آستانه ماه مبارك رمضان بسياري از هموطنان با اين سوال روبرو مي شوند كه در ماه رمضان، برنامه غذايي را چگونه تغيير دهيم تا دچار گرسنگي و تشنگي و ضعف اعصاب و ناراحتي گوارشي و ... نشويم. بي شك روزه گرفتن كه از تكاليف دين مبين اسلام مي باشد فوايد زيادي براي روح و جسم انسان دارد كه به طور علمي و كامل به اين بحث خواهيم پرداخت و هر كس كه روزه گرفتن براي جسم و روح او مشكل بزرگي بوجود نمي آورد بايد روزه بگيرد ولي چطور روزه بگيريم كه روزه گرفتن در طول روزهاي بلند تابستاني براي ما راحت تر باشد.

براي پاسخگويي به اين سوالات ما در اين مقاله اصول كلي و چارچوب علمي سازگار آن با بدن و روح انسان را مي آوريم تا خوانندگان عزيز متناسب شرايط بدني خود رژيم غذايي خود را در ماه پر فضيلت رمضان تنظيم نمايند تا ضمن بهره برداري معنوي از فيوضات آن از آسيب احتمالي جسمي و روحي نيز جلوگيري نمايند.

تعريف روزه:

از لحاظ شرعي عدم خوردن و آشاميدن هر نوع ماده غذايي از اذان صبح تا اذان مغرب را به قصد قربت به خدا روزه مي گويند. از لحاظ علمي هشت ساعت بعد آخرين غذايي كه مي خوريم بدن در شرايطي قرار مي گيرد كه اصطلاحا" fast يا روزه ناميده مي شود و شايد به همين جهت به وعده غذايي صبحگاهي break fast يعني شكستن روزه مي گويند.

تغييرات فيزيولوژيك بدن در طول روزه داري:

از لحاظ فيزيولوژيك روزه به زماني اطلاق مي شودكه سيستم گوارش جذب مواد مغذي موجود در غذاي خورده شده را به اتمام مي رساند. در طول روزه داري گلوكز ذخيره شده در كبد و ماهيچه ها، اولين منبع توليد انرژي به حساب مي آيد و بعد از آن نوبت به چربي مي رسد. فقط در روزه داري طولاني يعني چند روز تا چند هفته متوالي، بدن به ناچار براي توليد انرژي از پروتئين ها استفاده مي كند.اين حالت گرسنگي مطلق ناميده مي شود و كاملا با اصول سلامتي مغاير مي باشد.

مزاياي روزه داري:

روزه داري در ماه رمضان از طلوع تا غروب آفتاب طول مي كشد و زمان زيادي از روز براي ذخيره دوباره انرژي در بدن وقت خواهيد داشت . روزه داري موجب تغيير آرام سوخت اصلي بدن از گلوكز به چربي مي شود بدون اينكه ماهيچه ها آسيب ببيند يا از بين بروند. در طول روزه داري سموم ذخيره شده در بافت چربي نيز آزاد شده و در نهايت توسط بدن دفع مي شوند. بعد از چند روز روزه داري، سطح آندروفين هاي ترشح شده افزايش مي يابد كه موجب هشياري و سرحالي و بهتر شدن احساس عمومي فرد خواهد شد.

 از مزاياي ديگر روزه داري افزايش و بهبود تحمل به انسولين است. ميزان ترشح انسولين در اثر كاهش مصرف كربوهيدرات، كاهش مي يابد. ضمنا" محدوديت مزمن كالري نسبت متابوليسم و استرس اكسيداتيو را كاهش مي دهد.

واحد تغذيه بيمارستان بهبود درصدد مي باشد تا با توصيه هاي تغذيه اي مختص ماه مبارك رمضان از مشكلات ناشي از تغذيه غلط پيشگيري كند تا روزه داران عزيز از منافع معنوي و مادي اين ماه لذت و بهره كافي ببرند.طبق جديدترين راهنماي هرم غذايي نيمي از سبد غذايي روزانه ما را بايد ميوه جات و سبزيجات و نيم ديگر را غلات و غذاهاي پروتئين دار تامين كند. البته سهم سبزيجات بايد بيشتر از ميوه جات و سهم غلات بيشتر از غذاهاي پروتئين دار باشد.

مزاياي سحري خوردن در ماه مبارك رمضان:

 براي اينكه مدت زمان روزه داري  افزايش پيدا نكند توصيه مي شود به هيچ عنوان خود را از سحري محروم نكنيد. به فرموده  پيامبر اكرم (ص) در آن بركت است. ما با خوردن سحري مي توانيم نياز تغذيه اي بدن را در طول روز تامين كنيم و از كاهش قند خون و از بي حوصلگي و خستگي و كاهش يادگيري جلوگيري كنيم. 

براي وعده سحري چه غذاهايي بخوريم: 

ü      بهتر است در وعده سحري از خوردن نوشابه هاي قند دار و كربوهيدرات ساده به مقدار زياد خودداري كنيم چون باعث افت قند خون در اوايل روز مي گردد. 

ü      خوردن غذاهاي شور و پر نمك و فست فود ها و سوسيس و كالباس و تن ماهي در وعده سحري باعث تشنگي مي گردد.

ü      در وعده سحري مصرف غذاهاي اسيد ساز مانند انواع گوشت، ماهي، لبنيات، تخم مرغ و حبوبات را محدود كنيد. مصرف غذاهاي سرخ شده و ادويه باعث سوزش سر دل و افزايش تشنگي در طول روز مي گردد.

ü      مصرف غذاهاي قليا ساز در وعده سحري بسيار مناسب است كه شامل منابع غلات و صيفي جات و سبزيجات و ميوه جات مي گردد.

ü      مصرف سالاد و ميوه در اين وعده به كنترل تشنگي تا اواسط روز كمك مي كند.

ü      نان سبوس دار و برنج قهوه اي و سبزيها با سرعت كمتري از روده وارد خون مي شوند بنابراين باعث كاهش احساس گرسنگي در طول روز مي شوند.

در وعده افطار و شام چه غذاهايي بخوريم:

ü      در وعده افطار بهتر است از آب گرم   يا شير گرم و يا چاي كم رنگ استفاده كنيم.

ü      استفاده از قندهاي طبيعي مانند خرما، مويز، عسل به كنترل اشتها كمك مي كند.

ü      نان و پنير و سبزي و مغز گردو يا سوپهاي ساده و حليم كم چرب براي وعده افطار توصيه مي شود.

ü      از خوردن لبنيات پر چرب در وعده افطار خودداري كنيد.

ü      وعده شام بهتر است با فاصله يك ساعت بعد از وعده افطار باشد.

ü      در وعده هاي غذايي هميشه از مواد غذايي سالم با نحوه پخت مناسب استفاده كنيد.

ü      مصرف منابع پروتئيني مانند انواع گوشتها و انواع چلو خورشتها براي وعده شام مناسب مي باشد.

ماه رمضان فرصتي مناسب براي بازگشت به سبك زندگي سالم و متعادل به شمار مي رود تا بتوانيد رفتارهاي تغذيه اي خود را مديريت كنيد و با استراحتي كه در اين ماه به معده خود مي دهيد فرصتي براي دفع سموم انباشته در بدن فراهم مي گردد.

تهيه كننده: فائضه مهان فر( مسئول واحد تغذيه بيمارستان بهبود)

 عباس ديندوست( مسئول بهبود كيفيت)

Last modified on یکشنبه, 16 خرداد 1395 15:23
Rate this item
(1 Vote)